Agnieszka Kosowicz: Jesteśmy zmęczeni i pomagamy. Bo jest taka potrzeba [wywiad]

O rzecznictwie w cieniu politycznego wrzasku

W rozmowie z Małgorzatą Łojkowską, Agnieszka Kosowicz, prezeska Polskiego Forum Migracyjnego, opowiada o trudnej sytuacji migrantów w Polsce i wyzwaniach, przed którymi stoją organizacje pomocowe. Mimo zmęczenia i braku spektakularnych sukcesów, Kosowicz podkreśla, że nie można rezygnować z działań na rzecz praw człowieka.

Brak dialogu z rządem

Kosowicz wskazuje na liczne przykłady ignorowania postulatów organizacji pozarządowych przez rząd. Strategia migracyjna na lata 2025–2030 została przyjęta bez konsultacji publicznych, a projekt ustawy wygaszającej pomoc obywatelom Ukrainy przesłano organizacjom tuż przed Wigilią z czterodniowym terminem odpowiedzi. Podobnie było z projektem ustawy o czasowym ograniczeniu prawa do azylu – protesty organizacji nie przyniosły efektu. Rząd wielokrotnie przedłużał zawieszenie prawa do azylu, a ostatnio zaproponował, by organizacje były informowane o deportacji cudzoziemca zaledwie dwie godziny przed jej przeprowadzeniem.

„Nie mam poczucia, żeby rząd nas bardzo wnikliwie słuchał i uwzględniał nasze postulaty. Ale jestem przekonana, że potrzebny jest taki głos, który wskazuje krzywdzące ludzi decyzje państwa” – mówi Kosowicz.

Polityka migracyjna pod wpływem emocji

Prezeska PFM zauważa, że polityka migracyjna w Polsce kształtowana jest pod presją czasu i w cieniu sporu politycznego, a nie w oparciu o długoterminowe skutki. Rządzący dostosowują prawo do – jak im się wydaje – niechętnych migrantom postaw społecznych, ignorując korzyści ekonomiczne płynące z migracji. Kosowicz przypomina, że według danych biznesowych Polska potrzebuje co najmniej 200 tysięcy pracowników rocznie, a sektory takie jak rolnictwo, gastronomia czy opieka nad osobami starszymi są uzależnione od migrantów.

Zmiana rządu nie przyniosła poprawy

Kosowicz przyznaje, że zmiana rządu nie przyniosła oczekiwanej poprawy. „Przykro mi to mówić, ale nie. Zmiana rządu napawała nas nadzieją, ale srodze się zawiedliśmy” – mówi. Badacze migracji wskazują, że polityka migracyjna rządów prawicowych i liberalnych na poziomie działań nie różni się zbytnio.

Dezinformacja i pushbacki

Rząd buduje narrację o skutecznych deportacjach, jednak Kosowicz podaje przykłady niezgodności z prawem, jak deportacje do Afganistanu mimo decyzji Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Podobnie sytuacja na granicy polsko-białoruskiej – rząd twierdzi, że wszystko odbywa się zgodnie z prawem, podczas gdy organizacje obserwują pushbacki, rozdzielanie rodzin i nieludzkie traktowanie.

Sukces zbiórki i zmęczenie pomaganiem

Mimo trudności, Polskie Forum Migracyjne przeprowadziło zbiórkę, która w trzy tygodnie przyniosła blisko 2 miliony złotych. Kosowicz podkreśla, że ludzie są zmęczeni, ale nie obojętni. „Jesteśmy zmęczeni i pomagamy. Bo jest taka potrzeba” – mówi. Zbiórka stała się narzędziem rzeczniczym – po niej fundacja ponownie zaapelowała do rządu o objęcie ubezpieczeniem osób w kryzysie zdrowotnym.

Największe problemy migrantów

Do PFM trafiają głównie osoby w trudnej sytuacji zdrowotnej i życiowej: seniorzy z niskimi emeryturami (10–60 zł), osoby przewlekle chore, matki z trójką i więcej dzieci pozbawione wsparcia. Kosowicz zwraca uwagę na kontrast między narracją polityczną a rzeczywistością – uchodźcy nie „żyją jak pączki w maśle”, lecz borykają się z brakiem dostępu do opieki zdrowotnej i leków.

Metoda pracy: systematyczność i konsekwencja

Kosowicz wierzy w „rzecznictwo oparte na doświadczeniu” – dzielenie się wiedzą o problemach, z którymi przychodzą ludzie. Ważne jest, by nie poddawać się zwątpieniu i wnosić do debaty publicznej perspektywę migrantów. „Czasami sukces polega na tym, żeby wnosić do przestrzeni publicznej inną perspektywę” – podsumowuje.

Źródło: ngo.pl

Fot. publicystyka.ngo.pl