Mleczarze krytykują pakiet CPN
Rządowy pakiet „Ceny Paliwa Niżej”, który obniżył VAT i akcyzę na paliwa, miał przynieść ulgę rolnikom i firmom spożywczym. Jednak przedstawiciele sektora mleczarskiego uważają, że realne korzyści są niewielkie, a koszty w łańcuchu dostaw mleka wciąż rosną. Krajowy Związek Spółdzielni Mleczarskich (KZSM) w piśmie do ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego z 8 kwietnia 2026 r. zaapelował o dodatkowe mechanizmy osłonowe, argumentując, że obecne rozwiązania nie uwzględniają specyfiki branży.
Codzienna logistyka mleka nie znosi opóźnień
W przeciwieństwie do wielu innych gałęzi rolnictwa, produkcja mleka wymaga nieprzerwanej pracy: odbiór surowca, schładzanie, transport i przetwórstwo odbywają się każdego dnia. Jak podkreśla KZSM, cysterny muszą kursować zgodnie z harmonogramem, a chłodnie i zakłady przetwórcze działają bez przerwy. Wzrost cen paliwa uderza więc w każdy etap – od gospodarstwa po półkę sklepową. „Nie ma możliwości wstrzymania odbioru mleka, gdy cena oleju napędowego rośnie” – wskazuje związek.
VAT na paliwo – ulga tylko dla niektórych
Głównym zarzutem branży jest mechanizm rozliczania VAT. Dla przedsiębiorców będących płatnikami VAT paliwo stanowi koszt netto, a podatek naliczony podlega odliczeniu. W praktyce obniżka stawki VAT z 23% do 8% nie przekłada się więc na proporcjonalne zmniejszenie wydatków. KZSM zwraca uwagę, że rolnicy, przewoźnicy i mleczarnie często nie odczuwają realnej ulgi, a jedynie zmianę w księgowaniu.
Odpowiedź ministerstwa: pakiet CPN i wyliczenia IERiGŻ
Minister rolnictwa Stefan Krajewski, odpowiadając 19 czerwca 2026 r., przypomniał, że pakiet CPN obejmował obniżkę VAT i akcyzy do minimalnego poziomu unijnego, a także mechanizm maksymalnych cen detalicznych. Według analiz Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej (IERiGŻ) obniżka cen paliw mogła zmniejszyć koszty na hektar użytków rolnych średnio o 83 zł. W gospodarstwach specjalizujących się w produkcji mleka roczne korzyści szacowano na 3–12 tys. zł, w zależności od skali. Resort podkreślił również, że w 2026 r. stawka zwrotu akcyzy za paliwo rolnicze wzrosła do 1,48 zł/litr – o 2 grosze więcej niż rok wcześniej.
Branża: średnie nie oddają rzeczywistości
KZSM kontruje, że średnie wyliczenia nie uwzględniają równoczesnego wzrostu kosztów energii, chłodnictwa, transportu, części zamiennych i wynagrodzeń. Dla mleczarni kluczowe są wydatki na odbiór surowca – cysterny muszą jeździć codziennie, niezależnie od wahań cen paliw. Związek postuluje wprowadzenie instrumentów dopasowanych do specyfiki sektora, takich jak preferencyjne stawki za energię czy dopłaty do transportu mleka.
Co dalej z kosztami w łańcuchu mleczarskim?
Spór między branżą a ministerstwem unaocznia szerszy problem: obniżka podatków paliwowych nie wystarczy, by ustabilizować koszty całego rynku mleka. Jeśli rentowność gospodarstw, przewoźników i zakładów nie poprawi się, presja kosztowa może przenieść się na ceny przetworów mlecznych. KZSM czeka na konkretne propozycje rządu, które realnie odciążą sektor – nie tylko na papierze.
Źródło: Agropolak.pl
Fot. Pexels / Boris Hamer
