Brytyjski Urząd Nadzoru Finansowego (FCA) przeprowadził zakrojony na szeroką skalę eksperyment, który rzuca nowe światło na skuteczność wskaźnika RRSO (Rzeczywistej Rocznej Stopy Oprocentowania) w informowaniu konsumentów o rzeczywistym koszcie kredytu. W badaniu wzięło udział blisko 15 tysięcy respondentów, którym przedstawiono różne scenariusze kredytowe. Wyniki są zaskakujące: zamiast ułatwiać wybór, RRSO w wielu przypadkach prowadziło do błędnych decyzji.
Jak przeprowadzono badanie?
FCA zaprezentował uczestnikom serię zadań polegających na porównaniu dwóch ofert kredytowych. W zależności od grupy, dane przedstawiano w formie samego RRSO, harmonogramu spłat, całkowitej kwoty do zapłaty lub mieszanki tych elementów. Okazało się, że osoby, które otrzymały wyłącznie informację o RRSO, częściej wybierały obiektywnie droższy kredyt. Problem tkwi w tym, że RRSO nie uwzględnia indywidualnych preferencji co do wysokości raty czy okresu kredytowania – a to właśnie te czynniki często decydują o wyborze.
„RRSO to wskaźnik syntetyczny, który nie mówi całej prawdy o kosztach rozłożonych w czasie. Dla kogoś, kto woli niskie raty przez długi okres, kredyt z wyższym RRSO może być bardziej opłacalny niż ten z niższym, ale wymagającym wyższych rat miesięcznych” – komentuje prof. Anna Kowalska, ekspertka ds. finansów konsumenckich z Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.
Konsekwencje dla rynku kredytowego
Wyniki eksperymentu mają istotne znaczenie dla polityki informacyjnej banków i instytucji pożyczkowych. W Polsce od lat promuje się RRSO jako główne narzędzie porównawcze, jednak badanie FCA wskazuje, że może ono być mylące. Według danych Związku Banków Polskich, w 2025 roku aż 45% klientów przyznaje, że nie rozumie w pełni znaczenia RRSO. Brytyjski nadzór rekomenduje wprowadzenie obowiązku prezentowania obok RRSO również symulacji spłat w formie tabelarycznej, co w testach znacząco poprawiło trafność wyborów.
Co ciekawe, w badaniu wzięto pod uwagę nie tylko kredyty gotówkowe, ale także hipoteczne i samochodowe. We wszystkich przypadkach dodanie harmonogramu spłat redukowało liczbę błędnych decyzji o około 30%. Eksperyment pokazuje, że konsumenci potrzebują nie tylko jednej liczby, ale kontekstu, w jakim ta liczba funkcjonuje. W dobie rosnących stóp procentowych i inflacji, umiejętność porównywania ofert kredytowych staje się kluczową kompetencją finansową.
Foto: images.pexels.com
Źródło: bankier.pl
