Jak działają inteligentne liczniki?
Inteligentne liczniki energii elektrycznej, gazu czy wody stają się standardem w nowoczesnej infrastrukturze. Dzięki zdalnemu odczytowi danych usprawniają zarządzanie siecią i pozwalają szybciej wykrywać awarie. Jednak wraz z ich upowszechnianiem pojawiają się pytania o bezpieczeństwo technologii bezprzewodowych, które wykorzystują.
Wbrew obawom, licznik nie nadaje sygnału przez cały czas. Dane przesyłane są jedynie w krótkich pakietach, np. podczas okresowego raportowania zużycia. Przez większość czasu nadajnik pozostaje nieaktywny. Kluczowy jest więc tzw. współczynnik aktywności, czyli procent czasu, w którym urządzenie faktycznie emituje fale. W przypadku inteligentnych liczników jest on zazwyczaj bardzo niski.
Co wykazały pomiary?
Brytyjska agencja UK Health Security Agency (UKHSA) przeprowadziła laboratoryjne badania inteligentnych systemów pomiarowych pracujących w paśmie 868 MHz. Analizowano poziom pola elektromagnetycznego wokół urządzeń oraz czas pracy nadajników. Najwyższa zmierzona gęstość mocy (uśredniona w ciągu 6 minut) wyniosła około 0,1 mW/m², co stanowi mniej niż 0,0024% poziomu odniesienia zalecanego przez Międzynarodową Komisję Ochrony przed Promieniowaniem Niejonizującym (ICNIRP). To ponad 40 tysięcy razy mniej niż dopuszczalna norma.
Badacze wykazali również, że współczynnik aktywności nadajników nie przekraczał 2,8%, a udział liczników w całkowitej ekspozycji na pola elektromagnetyczne był niższy lub porównywalny z ekspozycją od urządzeń pracujących w paśmie 2,4 GHz (np. Wi-Fi).
Dlaczego liczniki emitują tak mało?
Moduły radiowe w licznikach należą do grupy urządzeń krótkiego zasięgu (SRD). Pracują z niewielką mocą, przesyłają krótkie pakiety danych i często są zasilane bateryjnie. Oszczędne gospodarowanie energią to podstawa ich konstrukcji – ciągła transmisja szybko rozładowałaby baterię. Eksperci Instytutu Łączności – Państwowego Instytutu Badawczego wskazują, że np. inteligentne wodomierze pracujące w zakresie 868,0–868,6 MHz mogą mieć maksymalną moc promieniowaną 25 mW, przy współczynniku aktywności nieprzekraczającym 1%. To daje średnią moc maksymalnie 250 µW, a w praktyce często jeszcze mniejszą.
Dodatkowo, liczniki zwykle znajdują się w skrzynkach instalacyjnych, piwnicach czy na zewnętrznych ścianach budynków, z dala od użytkowników. Poziom ekspozycji szybko maleje wraz z odległością od źródła.
Bezpieczeństwo i regulacje
Każde urządzenie radiowe wprowadzane na rynek UE musi spełniać wymagania dyrektywy RED (2014/53/UE), obejmujące ochronę zdrowia, kompatybilność elektromagnetyczną i efektywne wykorzystanie widma. Producent przeprowadza ocenę zgodności i oznakowuje produkt znakiem CE.
Warto pamiętać, że nie można bezpośrednio porównywać maksymalnej mocy nadajnika z rzeczywistą ekspozycją, która zależy od częstotliwości, odległości, czasu nadawania i poziomów odniesienia. Dopiero łączna analiza tych czynników daje właściwy obraz.
Konferencja BioEM 2027 w Gdańsku
Znaczenie badań nad polami elektromagnetycznymi podkreśla międzynarodowa konferencja BioEM, która co roku gromadzi ekspertów z całego świata. Podczas tegorocznej edycji (BioEM 2026) Instytut Łączności zaprezentował System Informacyjny o Instalacjach Wytwarzających Pole Elektromagnetyczne (SI2PEM). Za rok, w dniach 13–18 czerwca 2027, konferencja odbędzie się w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku, a jej organizatorem będzie Instytut Łączności – Państwowy Instytut Badawczy. To wydarzenie będzie okazją do dyskusji nad najnowszymi wynikami badań i potwierdzeniem aktywnej roli Polski w międzynarodowych badaniach nad bezpieczeństwem technologii radiowych.
Źródło: Instytut łączności
Fot. gov.pl
