4 sierpnia 2026 roku w siedzibie Ministerstwa Sprawiedliwości odbyła się uroczystość, podczas której minister Waldemar Żurek wręczył Joannie Grabarczyk-Anders Odznakę Honorową za Zasługi dla Wymiaru Sprawiedliwości. Wyróżnienie to przyznawane jest za szczególne osiągnięcia w umacnianiu zasad praworządności, kształtowaniu kultury prawnej oraz sprawnym funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości.
Doświadczenie w walce z mową nienawiści
Joanna Grabarczyk-Anders jest politolożką z wieloletnim doświadczeniem w przeciwdziałaniu mowie nienawiści, rasizmowi i przestępstwom motywowanym uprzedzeniami. W latach 2014–2016 kierowała programem „Hejtstop” realizowanym przez Stowarzyszenie „Projekt Polska”. Od 2022 roku współpracuje jako ekspertka z Żydowskim Stowarzyszeniem „Czulent”, gdzie zajmuje się problematyką dyskryminacji. Jest autorką badań dotyczących m.in. skali usuwania zakazanych treści i dezinformacji przez serwisy internetowe. Przeprowadziła kilkanaście szkoleń dla prokuratorów, policjantów, funkcjonariuszy Straży Granicznej, ABW oraz przedstawicieli organizacji pozarządowych.
Przywracanie specjalizacji prokuratorskiej
Od 2024 roku Grabarczyk-Anders zasiada w Zespole doradców przy Prokuratorze Generalnym ds. przeciwdziałania mowie nienawiści i przestępstwom motywowanym uprzedzeniami, a od 2025 roku przewodniczy jego pracom. Zespół opracował koncepcję przywrócenia specjalizacji prokuratorskiej w ściganiu przestępstw z nienawiści, która oficjalnie zaczęła funkcjonować w lutym 2026 roku. Sprawy tej kategorii trafiają obecnie do wyspecjalizowanych prokuratorów w 49 prokuraturach rejonowych oraz do Prokuratury Okręgowej w Warszawie, która prowadzi najbardziej skomplikowane postępowania.
Efekty nowych rozwiązań
Dzięki wprowadzonej specjalizacji do sądów skierowano 258 spraw, w tym 222 akty oskarżenia i 36 wniosków o skazanie lub warunkowe umorzenie. Przeszkolono ponad 1000 osób – wśród nich 250 prokuratorów, sędziów i asystentów, 600 policjantów oraz ponad 200 funkcjonariuszy Straży Granicznej. Wdrożono także system badania akt, w którym każda zakończona sprawa jest oceniana przez doświadczonego prokuratora.
Nowe inicjatywy i współpraca
Z inicjatywy Joanny Grabarczyk-Anders i Zespołu rozwijana jest współpraca międzysektorowa. Trwają prace nad strategiami reagowania na ekstremistyczne postawy wśród młodzieży oraz na czyny zabronione nieletnich. Przygotowywane są również zalecenia dotyczące bezpiecznego przebiegu postępowań sądowych w sprawach o przestępstwa z nienawiści, a także wskazówki dla rzeczników prasowych sądów, prokuratur i Policji.
Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości
Fot. gov.pl
