Czym jest legionelloza i jak dochodzi do zakażenia?
Legionelloza to choroba zakaźna atakująca układ oddechowy, wywoływana przez bakterie z rodzaju Legionella. Mikroorganizmy te rozwijają się w wodzie o temperaturze od 20°C do 50°C. Naturalnym środowiskiem bakterii są zbiorniki wodne, ale mogą one kolonizować także sztuczne systemy wodne, takie jak instalacje wodociągowe, prysznice, wanny z hydromasażem, fontanny, klimatyzatory czy urządzenia medyczne.
Do zakażenia dochodzi głównie przez wdychanie aerozolu wodnego zawierającego bakterie – na przykład podczas kąpieli pod prysznicem, korzystania z jacuzzi lub przebywania w pobliżu fontann. Możliwe jest także zakażenie przez zachłyśnięcie skażoną wodą. Ważne: nie potwierdzono przenoszenia bakterii z człowieka na człowieka.
Objawy i postacie choroby
Okres inkubacji wynosi od 2 do 10 dni. Początkowe objawy są nieswoiste i przypominają grypę: wysoka gorączka, bóle mięśni, ból głowy, suchy kaszel, duszność. Mogą wystąpić także dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka) oraz zaburzenia świadomości.
Wyróżnia się trzy postacie legionellozy:
- Postać płucna (choroba legionistów) – ciężkie zapalenie płuc, które bez leczenia może prowadzić do powikłań, szczególnie u osób starszych, przewlekle chorych i z obniżoną odpornością.
- Gorączka Pontiac – łagodniejsza postać bez zapalenia płuc, objawiająca się nagłą gorączką, bólami głowy i mięśni, dreszczami. Zwykle ustępuje samoistnie.
- Postać ciężka – może prowadzić do sepsy lub zespołu rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC), stanowiących bezpośrednie zagrożenie życia.
Leczenie i profilaktyka
Legionellozę leczy się antybiotykami. Wczesne rozpoznanie i szybkie wdrożenie terapii znacząco zwiększają szanse na wyzdrowienie. Największe ryzyko ciężkiego przebiegu dotyczy osób starszych, z osłabionym układem odpornościowym i z chorobami przewlekłymi.
Profilaktyka jest kluczowa. Państwowa Inspekcja Sanitarna prowadzi kontrole i nadzór nad instalacjami wodnymi w obiektach użyteczności publicznej, placówkach ochrony zdrowia i budynkach zbiorowego zamieszkania. Działania zapobiegawcze obejmują regularne czyszczenie i dezynfekcję zbiorników, badania jakości wody, konserwację klimatyzatorów oraz monitoring urządzeń sanitarnych.
Jak podaje Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – PIB, odpowiednie zarządzanie infrastrukturą wodną i systematyczny nadór sanitarny pozwalają ograniczyć namnażanie bakterii Legionella i zmniejszyć ryzyko ognisk zachorowań.
Źródło: Główny Inspektorat Sanitarny
Fot. gov.pl
