Nowe wyzwania przed maturzystami 2026
W maju 2026 roku abiturienci zmierzą się z egzaminem maturalnym z języka polskiego, który – jak co roku – budzi wiele emocji i spekulacji. Centralna Komisja Egzaminacyjna (CKE) opublikowała już wstępne wytyczne, a nauczyciele i egzaminatorzy analizują potencjalne tematy wypracowań. Według doniesień medialnych, wśród propozycji pojawiają się zagadnienia, które można oprzeć na jednej z najważniejszych polskich powieści – „Lalce” Bolesława Prusa.
Dlaczego „Lalka” wciąż króluje na maturze?
Powieść Prusa od lat stanowi jeden z najczęściej wybieranych przez maturzystów utworów, zarówno na egzaminie pisemnym, jak i ustnym. Eksperci podkreślają, że jej uniwersalność i bogactwo wątków (społecznych, psychologicznych, historycznych) pozwalają na elastyczne dopasowanie do różnorodnych tematów. W tym roku szczególnie wyróżniają się dwa główne zagadnienia: analiza postaw bohaterów wobec przemian społecznych oraz refleksja nad rolą marzeń i ideałów w życiu człowieka.
Wokulski i Rzecki – duet idealny do pierwszego tematu
Do pierwszego z tematów, który – jak sugeruje egzaminatorka – dotyczy konfrontacji jednostki z rzeczywistością epoki, doskonale pasują losy Stanisława Wokulskiego i Ignacego Rzeckiego. Wokulski, jako przedsiębiorca i romantyk, uosabia dążenie do awansu społecznego i realizacji marzeń, podczas gdy Rzecki reprezentuje lojalność, tradycję i rozczarowanie światem. Ich relacja i wzajemne uzupełnianie się mogą stanowić solidną podstawę do analizy tematu. „Wokulski to postać, która łączy w sobie cechy pozytywisty i romantyka – to idealny materiał do dyskusji o dylematach moralnych i społecznych epoki” – komentuje jedna z polonistek z warszawskiego liceum.
Drugi temat: miłość i pieniądze – też z „Lalką” w tle
Drugi z zaproponowanych tematów, dotyczący roli uczuć i materializmu w życiu bohaterów literackich, również można oprzeć na „Lalce”. Kluczową postacią staje się tu Izabela Łęcka, która – choć często postrzegana jako symbol arystokratycznej wyniosłości – może być interpretowana jako ofiara własnych ograniczeń i presji społecznej. Jej relacja z Wokulskim uwypukla konflikt między autentycznym uczuciem a kalkulacją finansową, co stanowi doskonały punkt wyjścia do rozprawki. „Łęcka nie jest jedynie płytką kokietką – to postać tragiczna, która nie potrafi wyzwolić się z konwenansów” – dodaje egzaminatorka.
Kontekst historyczny i statystyki
Warto przypomnieć, że „Lalka” była najczęściej wybieraną lekturą na maturze w latach 2023–2025 – według danych CKE sięgało po nią średnio 40% zdających. Rok 2026 może przynieść podobne wyniki, zwłaszcza że powieść Prusa doskonale wpisuje się w nową formułę egzaminu, która kładzie nacisk na umiejętność argumentowania i odwoływania się do kontekstów (historycznego, filozoficznego, biograficznego).
Jak przygotować się do rozprawki?
Eksperci radzą, aby nie ograniczać się jedynie do „Lalki”, ale także sięgać po inne utwory epoki pozytywizmu, takie jak „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej czy „Zbrodnia i kara” Fiodora Dostojewskiego (w kontekście uniwersalnych wartości). Kluczowe jest również ćwiczenie pisania wypracowań pod presją czasu – egzamin trwa 240 minut, a na napisanie rozprawki przewidziano około 100–120 minut. „Najważniejsze to zachować spójność wywodu i nie uciekać od cytowania konkretnych fragmentów” – podsumowuje polonistka.
Matura 2026 z języka polskiego odbędzie się w maju, a wyniki zostaną ogłoszone w lipcu. Na razie uczniowie mogą spokojnie analizować „Lalkę” i przygotowywać argumenty – ta powieść z pewnością nie raz jeszcze pojawi się w arkuszach egzaminacyjnych.
Foto: images.pexels.com
Źródło: wyborcza.pl
