Wspólne posiedzenie senackich komisji
1 lipca 2026 roku w Senacie RP odbyło się wspólne posiedzenie Komisji Ustawodawczej oraz Komisji Praw Człowieka i Praworządności. Tematem przewodnim był projekt „Radca prawny dla dziecka – krajowy system ochrony praw dziecka w kontekście neuroróżnorodności i niepełnosprawności, w tym niepełnosprawności niewidocznej”. Ministerstwo Sprawiedliwości reprezentował wiceminister Sławomir Pałka.
Ponadresortowe porozumienie
W spotkaniu uczestniczyli m.in. wicemarszałek Senatu RP, przedstawiciele Ministerstwa Edukacji Narodowej, Rzeczniczka Praw Dziecka Monika Horna-Cieślak, Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Stanisław Trociuk oraz liczni przedstawiciele strony społecznej i świata nauki. Wiceminister Pałka podkreślił, że resort jest otwarty na rekomendacje i chce przełożyć wnioski na konkretne przepisy i standardy. Debata stanowi rozwinięcie uchwały Senatu RP z 21 maja 2026 r. w sprawie godności osób neuroróżnorodnych.
Ogólnopolska sieć wyspecjalizowanych pełnomocników
Głównym punktem posiedzenia była prezentacja założeń projektu Krajowej Izby Radców Prawnych (KIRP). Zakłada on utworzenie ogólnopolskiego systemu certyfikowanych radców prawnych wyspecjalizowanych w ochronie praw dziecka. System ma zapewnić rodzinom i dzieciom w kryzysie bezpłatną, profesjonalną pomoc prawną w obszarach edukacji, ochrony zdrowia oraz kontaktów z organami państwowymi. Celem jest odciążenie rodzin od barier biurokratycznych i skrócenie czasu dochodzenia praw.
Podmiotowe podejście do dziecka
Podczas dyskusji akcentowano potrzebę wdrożenia standardu „dostępności podmiotowej” dziecka, wynikającego z Konwencji o prawach dziecka. Nowy model zakłada traktowanie małoletnich jako podmiotów, a nie przedmiotów procedur prawnych. Wymaga to dostosowania przestrzeni sądowej, form wsparcia i języka komunikacji prawnej do możliwości dziecka.
Kampania MS „Zrozumieć – Pomóc”
Uzupełnieniem działań jest kampania Ministerstwa Sprawiedliwości „Zrozumieć – Pomóc”, integrująca wiedzę prawniczą, psychologiczną i doświadczenia osób neuroróżnorodnych. Jej celem jest eliminowanie barier sensorycznych i komunikacyjnych w sądach i prokuraturach. Kluczowe założenia to: jasna komunikacja, przewidywalność, ograniczenie bodźców sensorycznych, obiektywna ocena zachowań oraz pełne wsparcie i elastyczność. Projekt działa w oparciu o ustawę o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami.
Przedstawiciele rządu i organów konstytucyjnych zapowiedzieli szeroką współpracę nad standardami certyfikacji prawników, szkoleniami kadr pedagogicznych i procedurami międzyresortowymi.
Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości
Fot. gov.pl
