Przełom w transkrypcji aktów stanu cywilnego
Ministerstwo Cyfryzacji oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji zakończyły prace nad rozporządzeniem, które ma uregulować kwestię wpisywania do polskich rejestrów stanu cywilnego małżeństw jednopłciowych zawartych poza granicami kraju. Szef MSWiA złożył podpis pod dokumentem, co oznacza, że zmiany wejdą w życie najwcześniej za trzy miesiące.
Decyzja premiera i wykonanie wyroków TSUE
Jak wynika z informacji przekazanych przez źródła rządowe, premier Donald Tusk podjął decyzję o pełnym respektowaniu orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach dotyczących transkrypcji zagranicznych aktów małżeńskich osób tej samej płci. Dotychczas pary, które zawarły związek małżeński w państwach takich jak Niemcy, Holandia czy Hiszpania, musiały każdorazowo walczyć o uznanie swojego stanu cywilnego przed polskimi sądami. Nowe przepisy mają zakończyć tę uciążliwą i kosztowną procedurę.
Według danych przytaczanych przez organizacje pozarządowe, od 2020 roku do sądów administracyjnych w Polsce wpłynęło kilkadziesiąt spraw dotyczących odmowy transkrypcji. W wielu przypadkach – na przykład w sprawie o sygnaturze II OSK 211/24 – Naczelny Sąd Administracyjny orzekał na korzyść par, powołując się właśnie na prawo unijne i zakaz dyskryminacji.
„To krok w stronę równości obywateli wobec prawa, który usuwa absurdalną sytuację, w której osoby uznawane za małżonków w jednym kraju stają się prawnie obcymi w swoim własnym państwie” – komentuje prawnik specjalizujący się w prawie rodzinnym.
Jak będą wyglądały nowe wzory dokumentów?
Rozporządzenie wprowadza zaktualizowane wzory aktów stanu cywilnego, które uwzględniają możliwość wpisania dwóch rodziców tej samej płci. Ministerstwo Cyfryzacji, które przygotowało projekt techniczny, zapewniło, że system rejestrów państwowych (SRP) został dostosowany do przyjmowania danych w nowym formacie. Oznacza to, że urzędnicy stanu cywilnego będą mogli dokonać transkrypcji bez konieczności wydawania decyzji odmownej, co było dotychczasową praktyką.
Warto podkreślić, że zmiana dotyczy wyłącznie małżeństw zawartych za granicą. Polskie prawo nadal nie przewiduje możliwości zawarcia związku małżeńskiego przez osoby tej samej płci na terenie kraju. Nowelizacja Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w tym zakresie pozostaje przedmiotem debaty politycznej.
Reakcje społeczne i polityczne
Decyzja rządu spotkała się z mieszanymi reakcjami. Środowiska konserwatywne krytykują rozporządzenie, argumentując, że narusza ono polski porządek prawny i tradycyjne rozumienie małżeństwa. Z kolei organizacje broniące praw osób LGBTQ+ wyrażają umiarkowany optymizm, zwracając uwagę na długo wyczekiwane uregulowanie kwestii, która od lat generowała niepewność prawną.
Zgodnie z szacunkami, nowe przepisy mogą objąć od kilkuset do nawet kilku tysięcy par, które w ostatnich latach zdecydowały się na ślub za granicą. Rzecznik Praw Obywatelskich wielokrotnie interweniował w tej sprawie, wskazując na naruszenie standardów wynikających z art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego).
Wejście w życie rozporządzenia planowane jest na koniec sierpnia 2026 roku. Do tego czasu urzędy wojewódzkie mają przeszkolić pracowników oraz zaktualizować lokalne procedury.
Foto: images.pexels.com
Źródło: wyborcza.pl
