Prezydent Karol Nawrocki podjął decyzję o skierowaniu do Senatu wniosku o zarządzenie ogólnokrajowego referendum. Głównym tematem głosowania ma być unijna polityka klimatyczna, która zdaniem głowy państwa wymaga demokratycznej weryfikacji.
Wniosek został złożony 7 maja 2026 roku i trafił do izby wyższej parlamentu. Prezydent argumentuje, że sprawa dotyczy każdego obywatela, ponieważ unijne regulacje klimatyczne w znaczący sposób wpływają na codzienne życie Polaków – od cen energii po dostęp do paliw kopalnych.
Dlaczego referendum jest potrzebne?
Według informacji przekazanych przez Kancelarię Prezydenta, Nawrocki uważa, że dotychczasowe decyzje w sprawie Zielonego Ładu i pakietu „Fit for 55” były podejmowane bez wystarczającego udziału społeczeństwa. W jego ocenie Polacy powinni mieć możliwość wypowiedzenia się w kwestii tempa transformacji energetycznej oraz kosztów, jakie ona generuje.
Eksperci zwracają uwagę, że podobne inicjatywy referendalne miały już miejsce w innych krajach Unii Europejskiej. Na przykład w 2023 roku w Holandii odbyło się konsultacyjne referendum dotyczące polityki azotowej, a w Niemczech wielokrotnie postulowano głosowanie w sprawie wycofania się z energetyki jądrowej. W Polsce dotychczas nie przeprowadzono ogólnokrajowego referendum w kwestiach klimatycznych.
Reakcje polityczne i społeczne
Decyzja prezydenta wywołała mieszane reakcje. Przedstawiciele partii rządzącej wyrazili poparcie dla inicjatywy, podkreślając, że społeczeństwo powinno mieć realny wpływ na kluczowe decyzje. Z kolei opozycja i organizacje ekologiczne ostrzegają, że referendum może opóźnić niezbędne inwestycje w odnawialne źródła energii i modernizację sieci elektroenergetycznej.
– Transformacja energetyczna to nie tylko koszty, ale przede wszystkim szansa na poprawę jakości powietrza i uniezależnienie się od importu surowców. Referendum nie może stać się narzędziem blokowania tych zmian – skomentowała dr Hanna Kowalska, ekspertka ds. polityki klimatycznej z Uniwersytetu Warszawskiego.
Co dalej?
Senat ma 30 dni na rozpatrzenie wniosku prezydenta. Jeśli izba wyższa wyrazi zgodę, referendum zostanie zarządzone przez Prezydenta i odbędzie się w terminie nie dłuższym niż 90 dni od publikacji postanowienia. Głosowanie będzie miało charakter konsultacyjny, co oznacza, że jego wyniki nie będą prawnie wiążące, ale będą stanowić silny sygnał polityczny dla rządu i instytucji unijnych.
Warto przypomnieć, że w 2023 roku w Polsce odbyło się referendum dotyczące m.in. prywatyzacji i wieku emerytalnego, które charakteryzowało się niską frekwencją. Aby obecne głosowanie było reprezentatywne, konieczne będzie zaangażowanie mediów i organizacji pozarządowych w kampanię informacyjną. Prezydent Nawrocki zapowiedział, że będzie osobiście zachęcał obywateli do udziału w głosowaniu.
Foto: images.pexels.com
Źródło: wyborcza.pl
