Prof. Gutowski o odbudowie Trybunału Konstytucyjnego: Potrzebny sąd nad prawem, a nie narzędzie polityczne

Profesor Maciej Gutowski, wybitny prawnik i były sędzia Sądu Najwyższego, w wywiadzie dla „Wyborczej” wyraził głębokie obawy dotyczące stanu Trybunału Konstytucyjnego. Jego zdaniem, odbudowa tej kluczowej instytucji wymaga fundamentalnej zmiany myślenia, wykraczającej poza proste odwrócenie biegunów politycznych.

Istota problemu: polityzacja zamiast niezależności

Gutowski podkreśla, że głównym problemem TK nie jest to, której stronie politycznej aktualnie sprzyja, lecz jego głęboka polityzacja i utrata autorytetu. Trybunał Konstytucyjny nie jest od konfrontacji politycznej – zaznacza profesor. Jego zdaniem, jeśli w ogóle potrzebujemy sądu konstytucyjnego, to musi to być instytucja działająca „w formule uznanego i szanowanego sądu nad prawem złożonego z ekstraklasowych fachowców”. Bez tego jego istnienie traci rację bytu.

Długa droga do normalności

Ekspert nie kryje pesymizmu co do szybkiej naprawy sytuacji. „Boję się, że jesteśmy dalej od odbudowy Trybunału” – przyznaje, wskazując na skalę zniszczenia legitymacji społecznej i zaufania do instytucji. Odbudowa nie polega na zastąpieniu jednych sędziów innymi, ale na przywróceniu TK roli strażnika konstytucji, którego orzeczenia są respektowane przez wszystkie siły polityczne i obywateli.

Historyczny kontekst i przyszłość

Kryzys Trybunału Konstytucyjnego ma swoje korzenie w sporach politycznych ostatnich lat, które doprowadziły do głębokiego podziału w jego składzie i kwestionowania jego orzeczeń. Profesor Gutowski wskazuje, że wyjście z tego impasu wymaga nie tylko zmian personalnych, ale przede wszystkim powrotu do standardów merytokratycznych przy powoływaniu sędziów oraz odpolitycznienia całej procedury. Tylko TK cieszący się powszechnym szacunkiem może skutecznie pełnić funkcję gwaranta praworządności i ochrony praw obywatelskich zapisanych w konstytucji.

Wypowiedź profesora Gutowskiego wpisuje się w szerszą debatę o reformie wymiaru sprawiedliwości w Polsce i podkreśla, że kluczowe instytucje państwa prawa muszą być budowane na fundamencie eksperckości i niezależności, a nie doraźnych obliczeń politycznych. Bez tego żadna zmiana władzy nie przyniesie trwałej naprawy.

Foto: images.pexels.com