Polskie organizacje społeczne odgrywają kluczową rolę w reagowaniu na nagłe sytuacje kryzysowe, takie jak powodzie, pandemia czy wyzwania związane z napływem uchodźców. Jednak najnowszy raport Fundacji Batorego „Indeks odporności organizacji społeczeństwa obywatelskiego w Polsce” autorstwa Filipa Pazderskiego ujawnia poważne strukturalne słabości sektora.
Badanie oparte na 63 wskaźnikach ocenia odporność organizacji w pięciu obszarach: ramy prawne, zasoby ludzkie i finansowe, relacje z otoczeniem, uznanie społeczne oraz kontekst społeczny. W czterech z tych obszarów sytuacja jest oceniana jako umiarkowana lub umiarkowanie zła. Najsłabszym ogniwem okazały się więzi społeczne – zaledwie 35,5 punktu na 100. Tylko 15,5% organizacji ma stałe relacje z biznesem, a 17,4% z lokalnymi instytucjami publicznymi. Dodatkowo aż 61% wzmianek o organizacjach w sieci ma negatywny wydźwięk, co sprzyja dezinformacji i zniechęca do aktywności obywatelskiej.
Jak podkreśla Pazderski, zaskakujące jest, że najsłabszy wynik dotyczy więzi społecznych, które powinny być siłą organizacji. Raport wskazuje jednak, że organizacje mają potencjał do wzmocnienia odporności – cieszą się relatywnie dużym zaufaniem społecznym, a znaczna część społeczeństwa deklaruje gotowość do większego zaangażowania. Kluczowe jest przekształcenie tych deklaracji w codzienne praktyki.
Autorzy raportu proponują konkretne działania: administracja centralna i samorządowa powinny zreformować finansowanie zadań publicznych, uprościć rejestrację organizacji i włączać je w procesy legislacyjne. Organizacje i biznes muszą budować trwałe partnerstwa międzysektorowe, promować transparentność i rozwijać kompetencje kadry zarządzającej, by przeciwdziałać wypaleniu zawodowemu i kryzysowi przywództwa.
Edwin Bendyk, prezes Fundacji Batorego, podkreśla, że odporność państwa i społeczeństwa zależy od odporności organizacji obywatelskich, dlatego rozwój tego potencjału powinien być priorytetem polityk publicznych, na równi z rozwojem sił zbrojnych czy infrastruktury ochrony ludności.
Źródło: ngo.pl
Fot. publicystyka.ngo.pl
