Od trzech tygodni w Uzbekistanie obowiązuje restrykcyjna regulacja, która nakazuje dokonywanie płatności za szereg towarów i usług wyłącznie w formie bezgotówkowej. Decyzja ta, mająca na celu ograniczenie szarej strefy i zwiększenie transparentności finansowej, wywołała jednak liczne trudności wśród obywateli. Wprowadzenie reformy spotkało się z krytyką ze względu na tempo zmian, które zdaniem wielu wyprzedza możliwości adaptacyjne społeczeństwa.
Wielu mieszkańców Uzbekistanu skarży się na powstawanie długich kolejek do bankomatów, a także na straty finansowe spowodowane brakiem dostępu do gotówki. Szczególnie dotknięte są osoby starsze oraz mieszkańcy obszarów wiejskich, którzy często nie posiadają kart płatniczych ani dostępu do bankowości elektronicznej. Władze argumentują, że reforma jest niezbędna do walki z nielegalnym obrotem gotówkowym i uszczelnienia systemu podatkowego.
Skutki społeczne i ekonomiczne
Eksperci zwracają uwagę, że podobne reformy były wprowadzane w innych krajach, jednak zazwyczaj z dłuższym okresem przejściowym. Na przykład w Szwecji, która jest liderem cyfryzacji płatności, proces ten trwał ponad dekadę i był poprzedzony szeroką kampanią edukacyjną. W Uzbekistanie, gdzie poziom alfabetyzacji cyfrowej jest niższy, a infrastruktura bankowa słabiej rozwinięta, nagłe zmiany mogą prowadzić do wykluczenia finansowego części społeczeństwa.
Według danych Banku Światowego, w 2023 roku jedynie około 40% dorosłych Uzbeków posiadało konto bankowe. Dla porównania, w krajach Unii Europejskiej wskaźnik ten przekracza 95%. Wprowadzenie obowiązkowych płatności bezgotówkowych bez odpowiedniego przygotowania może zatem pogłębić nierówności społeczne.
Reakcje mieszkańców i przedsiębiorców
W mediach społecznościowych pojawiają się liczne relacje o problemach z realizacją podstawowych transakcji, takich jak zakup żywności czy opłacenie rachunków. Przedsiębiorcy zgłaszają trudności z dostosowaniem systemów kasowych do nowych wymogów, a także z obsługą klientów, którzy nie dysponują kartami. Część sklepów tymczasowo zawiesiła działalność, co dodatkowo utrudnia codzienne funkcjonowanie.
W odpowiedzi na krytykę, rząd Uzbekistanu zapowiedział uruchomienie dodatkowych punktów dystrybucji gotówki oraz rozszerzenie sieci bankomatów. Nie wiadomo jednak, czy te działania wystarczą, aby złagodzić skutki reformy w krótkim czasie. W międzyczasie mieszkańcy apelują o wprowadzenie okresu przejściowego, który pozwoliłby na stopniowe przystosowanie się do nowych warunków.
Foto: images.pexels.com
Źródło: bankier.pl
