Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotowuje projekt nowelizacji ustawy o prawach konsumenta, który ma na celu ograniczenie zjawiska celowego skracania żywotności produktów. Głównym założeniem jest wprowadzenie dodatkowego roku rękojmi dla konsumentów, którzy zdecydują się na naprawę wadliwego sprzętu zamiast jego wymiany na nowy.
Dodatkowy rok ochrony jako zachęta do napraw
Zgodnie z opublikowanymi założeniami, jeśli klient wybierze opcję naprawy produktu objętego gwarancją lub rękojmią, okres odpowiedzialności sprzedawcy ma zostać przedłużony o 12 miesięcy. Ma to stanowić realną zachętę do podejmowania działań naprawczych, które są korzystniejsze dla środowiska i portfela konsumenta. „To krok w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym, w której produkt służy jak najdłużej” – podkreślają przedstawiciele UOKiK w uzasadnieniu projektu.
Kontekst europejski i presja rynku
Pomysł wpisuje się w szersze działania Unii Europejskiej na rzecz prawa do naprawy (Right to Repair). W 2024 roku Parlament Europejski przyjął dyrektywę nakładającą na producentów obowiązek informowania o możliwościach serwisowania urządzeń. Polska nowelizacja idzie jednak o krok dalej, wprowadzając mechanizm finansowej premiery za naprawę. Jak wynika z danych Europejskiego Biura Ochrony Środowiska, w Unii Europejskiej rocznie marnuje się ok. 12 milionów ton odpadów elektronicznych, z czego znaczną część można by odzyskać poprzez naprawę.
„Konsumenci często rezygnują z naprawy, bo obawiają się, że po jej wykonaniu stracą uprawnienia z tytułu rękojmi. Nowe przepisy mają odwrócić tę logikę – naprawa ma być opłacalna i bezpieczna prawnie” – czytamy w komunikacie UOKiK.
Co to oznacza dla sprzedawców i producentów?
Projekt zakłada, że dodatkowy rok rękojmi będzie automatycznie naliczany od momentu zakończenia naprawy. Oznacza to konieczność modyfikacji systemów reklamacyjnych w sklepach i firmach serwisowych. Producenci będą musieli zapewnić dostępność części zamiennych przez dłuższy czas, co może wpłynąć na wzrost kosztów produkcji, ale – jak argumentuje UOKiK – w dłuższej perspektywie obniży to koszty eksploatacji dla klientów.
Nowelizacja ma trafić do konsultacji publicznych w III kwartale 2026 roku. Jeśli zostanie przyjęta, zmiany mogą wejść w życie w 2027 roku.
Foto: images.pexels.com
Źródło: bankier.pl
