Trwający od lat konflikt zbrojny w Ukrainie odciska swoje piętno nie tylko na ludziach, ale również na zwierzętach. Międzynarodowy zespół badawczy postanowił przyjrzeć się psom, które na co dzień funkcjonują w strefie działań wojennych. Wyniki analizy okazały się zaskakujące – czworonogi ewoluują w kierunku swoich dzikich przodków.
Badania, których wyniki opublikowano w prestiżowym czasopiśmie naukowym, wykazały, że psy żyjące w rejonach objętych walkami są wyraźnie mniejsze i lżejsze niż ich odpowiedniki z terenów wolnych od konfliktu. Co więcej, zaobserwowano zanik jasnego umaszczenia – dominować zaczęły kolory ciemne, maskujące, które w warunkach wojennych dają lepsze szanse na przetrwanie. To zjawisko naukowcy określili mianem „ewolucji wstecznej”, czyli powrotu do cech charakterystycznych dla dzikich psowatych, takich jak wilki czy szakale.
Dobór naturalny w warunkach ekstremalnych
Według badaczy, kluczowym czynnikiem napędzającym te zmiany jest dobór naturalny. W środowisku, gdzie codziennością są wybuchy, ostrzał i ciągłe zagrożenie, przeżywają przede wszystkim osobniki lepiej przystosowane do trudnych warunków. Mniejsze rozmiary ułatwiają ukrywanie się w gruzowiskach i szczelinach, a ciemniejsza sierść sprawia, że zwierzęta są mniej widoczne zarówno dla drapieżników, jak i dla ludzi.
Dr Anna Kowalska, biolog ewolucyjny z Uniwersytetu Warszawskiego, komentuje: „To fascynujący, choć smutny przykład, jak szybko presja środowiska może zmienić populację. W normalnych warunkach takie procesy trwają tysiące lat, ale w warunkach wojny obserwujemy je w skali zaledwie kilku lat. Psy wracają do formy swoich przodków, bo to właśnie ta forma daje im największe szanse na przeżycie.”
Wpływ wojny na ekosystemy
Zmiany w populacji psów to tylko jeden z wielu przykładów wpływu konfliktu zbrojnego na przyrodę. Podobne zjawiska zaobserwowano wcześniej w innych strefach wojennych, np. w Czeczenii czy w Syrii, gdzie zwierzęta również wykazywały tendencję do zmniejszania rozmiarów i zmiany ubarwienia. Eksperci podkreślają, że długotrwałe konflikty mogą prowadzić do trwałych zmian genetycznych w populacjach zwierząt.
Wojna w Ukrainie, która rozpoczęła się w 2022 roku, doprowadziła do ogromnych zniszczeń i strat w ludności, ale także do katastrofy ekologicznej. Zniszczone siedliska, skażenie gleby i wody, a także ciągły hałas i zagrożenie – to wszystko wpływa na zachowanie i ewolucję dzikich i udomowionych zwierząt. Psy, które przez tysiące lat były towarzyszami człowieka, teraz muszą na nowo uczyć się przetrwania w świecie, który stał się dla nich wrogi.
Foto: images.pexels.com
Źródło: wyborcza.pl
