Astronomowie od dawna poszukują życia w kosmosie, skupiając się głównie na planetach krążących w tzw. strefach zamieszkania wokół gwiazd. Najnowsze badania sugerują jednak, że powinniśmy zwrócić uwagę w zupełnie innym kierunku – w mroczną, międzygwiezdną pustkę. Naukowcy z Uniwersytetu w Concepción w Chile oraz Uniwersytetu w Utrechcie w Holandii opublikowali w „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society” pracę, która wskazuje, że życie może rozwijać się na księżycach planet, które zostały wyrzucone ze swoich układów i samotnie dryfują w przestrzeni kosmicznej.
Energia z wnętrza, a nie ze Słońca
Kluczem do przetrwania biosfery na takich obiektach nie byłaby energia słoneczna, której tam praktycznie nie ma, ale energia geotermalna. Na Ziemi źródłem ciepła wewnętrznego jest rozpad pierwiastków promieniotwórczych w jądrze oraz energia pozostała po formacji planety. Podobne procesy mogłyby ogrzewać wnętrza dużych księżyców, takich jak Europa czy Ganimedes w naszym Układzie Słonecznym, zapewniając utrzymanie podpowierzchniowych oceanów ciekłej wody przez miliardy lat.
„Te światy byłyby pogrążone w wiecznej, absolutnej ciemności. Jednak pod grubą skorupą lodu mogłaby istnieć rozległa, ciepła hydrosfera, zasilana ciepłem z wnętrza księżyca” – tłumaczą autorzy badania.
Stabilniejsze niż Ziemia?
Co zaskakujące, takie środowisko mogłoby być nawet bardziej stabilne i trwałe niż ziemskie. Na Ziemi biosfera jest narażona na kataklizmy związane z aktywnością gwiazdy – potężne rozbłyski słoneczne czy długoterminowe zmiany jasności Słońca. Samotny księżyc, pozbawiony macierzystej gwiazdy, byłby od tego wolny. Jego środowisko wewnętrzne zmieniałoby się bardzo powoli, głównie w miarę wygaszania źródeł energii geotermalnej, co mogłoby zająć dziesiątki miliardów lat.
Nowy cel dla astrobiologii
Odkrycie to otwiera nowy rozdział w astrobiologii i wskazuje potencjalne cele dla przyszłych misji. Poszukiwania życia nie powinny ograniczać się tylko do planet w ekosferach. W naszej galaktyce może dryfować nawet bilion samotnych planet, a wiele z nich może posiadać księżyce. Nawet jeśli sama planeta jest lodową skałą, jej duży księżyc mógłby stworzyć schronienie dla prostych form życia, podobnych do ekstremofilów żyjących w ziemskich głębinach oceanicznych czy wokół kominów hydrotermalnych.
Badania teoretyczne, wspierane modelami komputerowymi, pokazują, że gruba warstwa lodu na powierzchni takiego księżyca działałaby jak izolator, chroniąc ocean przed zamarznięciem i utratą wody w przestrzeń kosmiczną. To kolejny argument za tym, że życie we Wszechświecie może być bardziej powszechne i odporne, niż nam się dotąd wydawało – może ono kwitnąć nawet w najciemniejszych i najbardziej odizolowanych zakątkach kosmosu.
Foto: images.pexels.com
