Budżet państwa po pięciu miesiącach 2026: dochody wyższe, ale deficyt rośnie

Ministerstwo Finansów opublikowało szacunkowe dane dotyczące wykonania budżetu państwa za okres styczeń–maj 2026 roku. Wynika z nich, że dochody budżetowe wyniosły 233,3 mld zł, co stanowi 36,1% planu rocznego. Wydatki sięgnęły 341,5 mld zł (37,2% planu), a deficyt osiągnął 108,2 mld zł, czyli 39,8% założonego na cały rok poziomu.

Dochody – wzrost napędzany przez CIT i VAT

W porównaniu z analogicznym okresem 2025 roku dochody ogółem wzrosły o około 10,3 mld zł (4,6%). Największy nominalny wzrost odnotowano w podatku CIT – wpływy wyniosły 43,8 mld zł, co oznacza poprawę o 7,0 mld zł (19,0%) rok do roku. Wpływ na to miała m.in. podwyżka stawki CIT dla banków obowiązująca od 2026 roku oraz korzystniejsze rozliczenia roczne za 2025 rok.

Dochody z VAT osiągnęły 140,6 mld zł i były wyższe o 2,2 mld zł (1,6%) r/r. Na dynamikę wpłynął wzrost produkcji sprzedanej przemysłu (nominalnie +4,9% r/r w kwietniu) oraz sprzedaży detalicznej (+2,8% r/r). Ministerstwo wskazuje, że od kwietnia skrócono domyślny termin zwrotu VAT z 60 do 40 dni w związku z wdrożeniem KSeF, co przejściowo zwiększyło kwoty zwrotów.

Podatek akcyzowy przyniósł 36,2 mld zł, czyli o 0,9 mld zł (2,7%) więcej niż rok wcześniej. W przypadku PIT dochody budżetu państwa były ujemne i wyniosły -20,7 mld zł, co wynika głównie ze wzrostu udziałów przekazywanych jednostkom samorządu terytorialnego (JST) – w okresie styczeń–maj 2026 r. JST otrzymały 104,3 mld zł wobec 93,7 mld zł rok wcześniej (wzrost o 11,4%). Łączne wpływy z PIT (budżet państwa plus JST) wzrosły jednak o 13,4% r/r, do 83,6 mld zł.

Wydatki – najwięcej na ZUS, obronę i obsługę długu

Wydatki budżetu państwa w okresie styczeń–maj 2026 r. wyniosły 341,5 mld zł, co stanowi wzrost o 10,2 mld zł (3,1%) w porównaniu z tym samym okresem 2025 roku. Największe kwotowo wydatki odnotowano w: Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (78,3 mld zł, 37,7% planu), Obronie Narodowej (38,0 mld zł, 31,9% planu), obsłudze długu Skarbu Państwa (31,6 mld zł, 35,1% planu) oraz subwencjach ogólnych dla JST (26,8 mld zł, 49,5% planu).

W stosunku do 2025 roku znacząco wzrosły wydatki na ZUS (+7,5 mld zł), głównie z powodu waloryzacji świadczeń od 1 marca (wskaźnik 105,3%) oraz wzrostu liczby beneficjentów świadczenia wspierającego. Obsługa długu pochłonęła o 7,2 mld zł więcej, co jest efektem rosnącego zadłużenia i bieżącego rozkładu spłat. Wyższe wydatki odnotowano także w budownictwie (+3,3 mld zł), zdrowiu (+3,2 mld zł), subwencjach ogólnych (+2,5 mld zł) oraz sprawach wewnętrznych (+1,6 mld zł).

Z kolei w części „Gospodarka” wydatki były niższe aż o 19,2 mld zł, co wynika z jednorazowej spłaty obligacji PFR w marcu 2025 roku (ok. 19 mld zł), która nie miała odpowiednika w bieżącym roku.

Dochody niepodatkowe i emisje CO2

Dochody niepodatkowe wyniosły 22,1 mld zł, czyli o 1,0 mld zł (4,2%) mniej niż rok wcześniej. Wpływy z aukcji uprawnień do emisji gazów cieplarnianych spadły o 22,4% r/r, do ok. 3,9 mld zł, co odzwierciedla niższe ceny uprawnień na rynku.

Szczegółowe zestawienie wykonania budżetu państwa za styczeń–maj 2026 r. dostępne jest na stronie Ministerstwa Finansów.

Źródło: Ministerstwo Finansów

Fot. gov.pl