Nowy pakiet zmian w wymiarze sprawiedliwości
9 lipca 2026 roku minister Maciej Berek oraz minister sprawiedliwości Waldemar Żurek zaprezentowali założenia programu Deregulacja 2.0. Celem reformy jest usprawnienie działania sądów poprzez cyfryzację, odciążenie sędziów i uproszczenie procedur. Zmiany mają przyspieszyć rozpatrywanie spraw i obniżyć koszty dla obywateli i przedsiębiorców.
Cyfryzacja – sądy bez papieru
Wprowadzone zostaną e-akta, e-wyroki oraz e-protokoły. W sprawach karnych i gospodarczych profesjonalni pełnomocnicy będą składać pisma wyłącznie elektronicznie. Obywatele zyskają zdalny dostęp do akt i możliwość uczestniczenia w rozprawach online. Nowy Elektroniczny Instrument Zabezpieczający (e-Weksel) zastąpi papierowe zabezpieczenia wierzytelności, eliminując ryzyko fałszerstw. W księgach wieczystych możliwe będzie składanie wniosków przez internet i wykorzystywanie dokumentów elektronicznych.
Nowe kompetencje – sędziowie skupią się na orzekaniu
Referendarze sądowi przejmą rutynowe czynności, takie jak sprawy spadkowe czy upadłości konsumenckie. Notariusze zyskają możliwość składania wniosków wieczystoksięgowych niezależnie od aktu notarialnego oraz bezpośredni dostęp do Krajowego Rejestru Zadłużonych. Powstanie centralny rejestr biegłych sądowych (ROBUS) oraz Państwowa Komisja Certyfikacyjna, która będzie weryfikować ich kwalifikacje co 5 lat. Krajowy Rejestr Mediatorów ułatwi wybór mediatora, a stawki za mediację wzrosną – w sprawach majątkowych maksymalnie do 8 000 zł.
Lepsza organizacja pracy sądów
Progi wartości przedmiotu sporu (WPS) zostaną podniesione: sprawy do 150 tys. zł będą rozpatrywane przez sądy rejonowe, a próg postępowania uproszczonego wzrośnie do 30 tys. zł. Prokuratorzy będą mogli umarzać mniej poważne sprawy karne po mediacji i naprawieniu szkody. Zniesiona zostanie konieczność uzyskiwania klauzuli wykonalności – prawomocny wyrok będzie bezpośrednio kierowany do komornika. Osoby pobierające świadczenia pomocy społecznej zostaną zwolnione z kosztów sądowych na podstawie dokumentu potwierdzającego prawo do zasiłku.
Deregulacja 2.0 to kompleksowa reforma, która ma sprawić, że sądy będą działać szybciej, taniej i bardziej przyjaźnie dla obywateli. Większość spraw będzie można załatwić zdalnie, bez wychodzenia z domu.
Źródło: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Komunikaty CIR
Fot. gov.pl
