Najnowsze badania archeologiczne rzucają nowe światło na umiejętności medyczne neandertalczyków. Okazuje się, że nasi pradawni krewni nie tylko polowali i przetrwali w trudnych warunkach epoki lodowcowej, ale także potrafili leczyć swoje zęby w sposób, który dzisiaj nazwalibyśmy stomatologią. Odkrycia dokonano podczas analizy szczątków neandertalczyków z kilku stanowisk w Europie, m.in. w Hiszpanii i Chorwacji.
Bolesne, ale skuteczne metody leczenia
Badacze z uniwersytetów w Kopenhadze i Barcelonie przeanalizowali ślady na zębach neandertalczyków sprzed około 50-70 tysięcy lat. Na powierzchni zębów znaleziono wyraźne rysy i wyżłobienia, które powstały w wyniku używania ostrych narzędzi kamiennych. Według naukowców, neandertalczycy usuwali w ten sposób próchnicę i chore tkanki, a następnie wypełniali ubytki mieszaniną żywicy drzewnej i sproszkowanego węgla drzewnego. Taka mieszanka działała jak prymitywna plomba, zapobiegając dalszemu rozwojowi infekcji.
„To niezwykłe, że neandertalczycy byli w stanie przeprowadzać tak skomplikowane zabiegi bez nowoczesnych narzędzi. Musieli doskonale znać właściwości roślin i minerałów” – komentuje dr Anna Kowalska, archeolog z Uniwersytetu Warszawskiego, specjalizująca się w paleontologii.
Dowody na zaawansowaną wiedzę medyczną
Podobne praktyki obserwowano już wcześniej u innych prehistorycznych gatunków, ale skala i precyzja zabiegów u neandertalczyków zaskoczyła naukowców. W jednym z badanych zębów znaleziono nawet ślady po usunięciu miazgi, co sugeruje, że neandertalczycy potrafili leczyć głębokie stany zapalne. Zabiegi te były niezwykle bolesne – neandertalczycy nie znali znieczulenia, a narzędzia kamienne były ostre, ale nie sterylne. Mimo to, jak pokazują badania, pacjenci przeżywali te zabiegi i cieszyli się lepszym zdrowiem jamy ustnej.
Odkrycie to ma ogromne znaczenie dla zrozumienia ewolucji medycyny. Neandertalczycy, przez długi czas uważani za mniej inteligentnych od Homo sapiens, coraz częściej okazują się być zdolni do skomplikowanych działań społecznych i technicznych. Wcześniejsze badania wykazały już, że neandertalczycy grzebali swoich zmarłych, tworzyli narzędzia z kości i prawdopodobnie posługiwali się językiem. Teraz do tej listy dochodzi stomatologia.
Naukowcy planują dalsze badania, aby sprawdzić, czy podobne praktyki występowały również u innych gatunków hominidów, takich jak denisowianie. Wyniki tych badań mogą pomóc lepiej zrozumieć, jak rozwijała się opieka zdrowotna w prehistorii i jakie techniki medyczne były znane na długo przed wynalezieniem pisma.
Foto: images.pexels.com
Źródło: wyborcza.pl
