Polska deportuje Afgańczyków wbrew decyzji ETPCz. Ekspert ostrzega przed konsekwencjami

Polskie władze deportowały trzech obywateli Afganistanu, ignorując środki tymczasowe nałożone przez Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPCz). Decyzja ta wywołała ostrą krytykę prawników i obrońców praw człowieka, którzy wskazują na poważne konsekwencje dla pozycji Polski na arenie międzynarodowej oraz dla systemu ochrony praw jednostki.

Naruszenie zobowiązań międzynarodowych

Jak podkreśla w komentarzu dla „Wyborczej” prawnik Maciej Nowicki, działania polskiego rządu stanowią bezpośrednie naruszenie zobowiązań wynikających z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Środki tymczasowe, zwane również „regułą 39”, nakładane przez ETPCz, mają na celu zapobieżenie nieodwracalnej krzywdzie, jaką mogłaby ponieść osoba w trakcie trwania postępowania przed Trybunałem. Ich zignorowanie jest aktem wyjątkowo poważnym.

Zignorowanie przez Polskę środków tymczasowych wskazanych przez Trybunał byłoby kolejnym już wymownym aktem przykładania się przez nasze państwo do osłabiania i podważania autorytetu prawa międzynarodowego

– pisze Nowicki. Jego zdaniem, takie postępowanie nie tylko szkodzi konkretnym osobom, ale także osłabia cały system ochrony praw człowieka, z którego korzystają obywatele wszystkich państw-stron Konwencji, w tym Polacy.

Kontekst sprawy i ryzyko dla deportowanych

Deportowani Afgańczycy najprawdopodobniej ubiegali się w Polsce o ochronę międzynarodową. Powrót do Afganistanu, kraju ogarniętego od lat konfliktem zbrojnym i kontrolowanego przez talibów, wiąże się z realnym ryzykiem prześladowań, tortur lub nawet utraty życia. ETPCz, wydając środki tymczasowe, uznał istnienie takiego ryzyka i wstrzymał deportację do czasu rozpatrzenia skargi. Decyzja polskich służb migracyjnych przekreśliła tę gwarancję.

Szersze konsekwencje dla Polski

Eksperci prawa międzynarodowego alarmują, że notoryczne lekceważenie orzeczeń i środków ETPCz może prowadzić do poważnych reperkusji dla Polski. W skrajnym przypadku Rada Ministrów Rady Europy może wszcząć procedurę zawieszenia prawa głosu, a nawet wykluczenia państwa z organizacji. To z kolei pozbawiłoby polskich obywateli możliwości dochodzenia swoich praw w Strasburgu.

Działania te wpisują się w szerszy trend konfliktu polskich władz z instytucjami międzynarodowymi, obserwowany również na polu praworządności. Maciej Nowicki podsumowuje, że jest to działanie na szkodę nie tylko systemu, ale i każdego z nas, ponieważ podważa fundamenty porządku prawnego, który ma chronić jednostkę przed arbitralnością władzy. Sprawa trzech Afgańczyków staje się więc symbolicznym testem zaangażowania Polski w ochronę podstawowych wartości europejskich.

Foto: images.pexels.com