Nowe przepisy wzmacniają prawa obywateli w ochronie powietrza
23 czerwca 2026 roku Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy – Prawo ochrony środowiska, przygotowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Głównym celem zmian jest zwiększenie wpływu mieszkańców, przedsiębiorców i organizacji społecznych na działania samorządów w zakresie poprawy jakości powietrza.
Dotychczasowe przepisy wymagały od skarżących wykazania interesu prawnego, co często skutkowało odrzucaniem skarg przez sądy administracyjne. Nowe rozwiązania znoszą ten obowiązek w sprawach dotyczących programów ochrony powietrza, ich aktualizacji oraz planów działań krótkoterminowych. Oznacza to, że każda osoba fizyczna zamieszkująca obszar objęty programem, firma lub organizacja działająca na tym terenie od co najmniej dwóch lat będzie mogła złożyć skargę bez konieczności udowadniania, że konkretne działania władz naruszają jej indywidualne interesy.
Skargi będzie można wnosić nie tylko na same uchwały sejmików województw, ale także na bezczynność organów, które nie przyjmują wymaganych dokumentów w terminie. Termin na złożenie skargi wynosi 6 miesięcy od ogłoszenia uchwały, jednak w przypadku bezczynności nie ma ograniczeń czasowych. Nowe przepisy przewidują także okres przejściowy do końca 2026 roku, umożliwiający samorządom przyjmowanie uproszczonych aktualizacji programów ochrony powietrza, co ma pozwolić na kontynuację i wzmocnienie działań naprawczych.
Projekt wejdzie w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Eksperci podkreślają, że zmiany te mogą znacząco przyspieszyć walkę ze smogiem w Polsce, dając obywatelom realne narzędzia do egzekwowania działań na rzecz czystego powietrza.
