Wiele organizacji pozarządowych wciąż ma wątpliwości dotyczące obowiązków sprawozdawczych. Choć termin składania sprawozdań finansowych za 2025 rok minął 15 lipca 2026, niektóre NGO-sy dopiero teraz uświadamiają sobie, że mogły popełnić błąd. Najczęstszym mitem jest przekonanie, że brak aktywności zwalnia z obowiązku złożenia sprawozdania. To nieprawda – dopóki organizacja nie zostanie formalnie zlikwidowana, musi wywiązywać się ze wszystkich zobowiązań.
Kiedy organizacja może uniknąć sprawozdania finansowego?
Jedyną sytuacją, która zwalnia NGO ze sporządzenia i złożenia sprawozdania finansowego, jest prowadzenie uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów (UEPIK). Ta forma księgowości, przewidziana w ustawie o działalności pożytku publicznego, pozwala uniknąć stosowania ustawy o rachunkowości. Ważne jest jednak, aby UEPIK była skutecznie zgłoszona i prowadzona przez cały rok obrotowy. Jeśli organizacja wcześniej stosowała pełną księgowość, za ten okres sprawozdanie finansowe jest wymagane.
Najczęstsze błędy NGO
Organizacje często myślą, że złożenie sprawozdania do ministra (w przypadku fundacji) lub rozliczenie CIT-8 zwalnia je z obowiązku składania sprawozdania finansowego. To błędne przekonanie – każdy z tych dokumentów ma odrębny cel i nie zastępuje sprawozdania finansowego. Podobnie brak działalności nie jest usprawiedliwieniem. Nawet jeśli NGO nie prowadzi żadnych działań, nie pozyskuje środków, a zarząd się nie spotyka, musi corocznie składać sprawozdanie finansowe. Jedynym wyjściem z takiej sytuacji jest likwidacja organizacji, która jednak również wymaga sporządzenia sprawozdań finansowych.
Co zrobić z zaległymi sprawozdaniami?
Jeśli organizacja odkryje, że ma niezłożone sprawozdania finansowe, powinna jak najszybciej nadrobić zaległości. W przypadku jednego roku jest to stosunkowo proste, ale przy kilkuletnich opóźnieniach procedura staje się bardziej skomplikowana. Eksperci radzą, aby nie szukać wymówek, tylko działać – można skorzystać z instytucji czynnego żalu, która pozwala na dobrowolne poinformowanie urzędu o uchybieniu i uniknięcie surowszych sankcji. Więcej informacji na ten temat można znaleźć w poradnikach dostępnych na stronie ngo.pl.
Źródło: ngo.pl
Fot. publicystyka.ngo.pl
