Od 7 sierpnia 2026 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące kredytów frankowych. Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących kredytów denominowanych lub indeksowanych do franka szwajcarskiego ma przyspieszyć postępowania sądowe, wzmocnić ochronę kredytobiorców i odciążyć sądy. To ważny krok w reformie wymiaru sprawiedliwości, który może skrócić czas oczekiwania na rozstrzygnięcia także w innych sprawach cywilnych.
Cel ustawy: usprawnienie, nie przesądzanie o wyniku
Ustawa nie rozstrzyga o ważności umów kredytowych ani nie narzuca rozstrzygnięć w indywidualnych sprawach. Jej celem jest uproszczenie procedur i eliminacja rozwiązań, które niepotrzebnie wydłużały procesy sądowe. Jak podkreśla dr Aneta Wiewiórowska-Domagalska, Pełnomocniczka Ministra Sprawiedliwości ds. Ochrony Praw Konsumenta, dzięki nowym rozwiązaniom sprawy frankowe będą rozpoznawane sprawniej, a konsumenci zyskają skuteczniejszą ochronę. Sądy otrzymają narzędzia do bardziej efektywnego prowadzenia postępowań, co przyniesie korzyści wszystkim obywatelom oczekującym na wyroki.
Sądy nadrabiają zaległości – dane za I półrocze 2026
Jeszcze przed wejściem ustawy w życie widać poprawę sprawności postępowań frankowych. Według danych Ministerstwa Sprawiedliwości, w pierwszym półroczu 2026 roku odnotowano 38,3% spadek wpływu nowych spraw frankowych pierwszej instancji w porównaniu z analogicznym okresem 2025 roku. Łączny wpływ wyniósł 14 952 spraw, a sądy I instancji załatwiły znacznie więcej postępowań, osiągając wskaźnik opanowania wpływu na poziomie 265,5%. Oznacza to, że na każde 100 nowych spraw sądy rozstrzygały średnio ponad 265 spraw, stopniowo likwidując stare zatory. Na koniec czerwca 2026 roku w sądach okręgowych pozostało 78 607 spraw frankowych, a w sądach apelacyjnych – 61 908. Nowe przepisy mają dodatkowo przyspieszyć ten proces.
Najważniejsze zmiany dla kredytobiorców
Jedną z kluczowych zmian jest automatyczne zawieszenie obowiązku spłaty rat kredytu z chwilą doręczenia pozwu bankowi. Kredytobiorca nie musi już składać odrębnego wniosku o zabezpieczenie ani czekać na decyzję sądu – ochrona przysługuje z mocy prawa do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. To istotne ułatwienie dla osób, które prowadzą spory z bankami.
Nowe przepisy rozszerzają także możliwość rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych, przeprowadzania zdalnych przesłuchań świadków, składania zeznań na piśmie oraz umarzania postępowań przez referendarzy sądowych po cofnięciu pozwu lub apelacji. Dzięki temu sędziowie będą mogli skupić się na sprawach wymagających ich bezpośredniego udziału, co ograniczy liczbę zbędnych czynności procesowych.
Jedno postępowanie zamiast dwóch i nowe zasady kasacji
Ustawa wydłuża termin na wniesienie przez bank powództwa wzajemnego do zakończenia postępowania przed sądem pierwszej instancji. Dzięki temu roszczenia obu stron będą mogły być rozpoznane w jednym postępowaniu i zakończyć się jednym wyrokiem, co zmniejszy liczbę odrębnych procesów. W sprawach frankowych Sąd Najwyższy będzie mógł odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej banku, jeśli nie występuje istotne zagadnienie prawne wymagające rozstrzygnięcia lub potrzeba dalszej wykładni przepisów.
Ustawa frankowa to kolejny element działań Ministerstwa Sprawiedliwości na rzecz usprawnienia postępowań cywilnych i ograniczenia przewlekłości spraw, które od lat obciążają sądy powszechne. Nowe regulacje mają przynieść korzyści zarówno kredytobiorcom, jak i całemu systemowi sprawiedliwości.
Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości
Fot. gov.pl
