Nowy rozdział w walce o równość małżeńską w Polsce
Stolica Polski staje przed przełomową decyzją w sprawie uznawania małżeństw jednopłciowych. Prezydent Warszawy, Rafał Trzaskowski, zobowiązał się do niezwłocznego wydania polskiego aktu małżeństwa parze Jakuba i Mateusza Trojanów, gdy tylko wpłyną do urzędu odpowiednie dokumenty. Tymczasem wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski w rozmowie z „Wyborczą” zapowiedział, że „licznik 30 dni zacznie bić w poniedziałek”.
Sprawa Trojanów – symboliczny precedens
Jakub i Mateusz Trojanowie to para, która zawarła związek małżeński za granicą, a teraz domaga się jego uznania w Polsce. Ich sprawa trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uznał, że polskie prawo nie daje podstaw do odmowy transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa. Decyzja ta otworzyła drogę do działań administracyjnych, które mogą zmienić praktykę urzędów stanu cywilnego w całym kraju.
Według ekspertów, podobne sprawy rozpatrywane są w innych krajach Unii Europejskiej, gdzie Trybunał Sprawiedliwości UE wielokrotnie podkreślał, że państwa członkowskie muszą respektować prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu, co obejmuje również uznawanie stanu cywilnego obywateli UE. Polska, jako członek wspólnoty, może być zmuszona do dostosowania się do tych wytycznych.
Stanowisko rządu i reakcje polityczne
Wicepremier Krzysztof Gawkowski, reprezentujący Nową Lewicę, podkreślił, że resort cyfryzacji jest gotowy do współpracy z Warszawą w zakresie technicznym i prawnym. – To kwestia tygodni, a nie miesięcy – zaznaczył. Z kolei minister ds. równości Katarzyna Kotula wyraziła nadzieję, że decyzja prezydenta Trzaskowskiego będzie impulsem do zmian legislacyjnych na szczeblu krajowym.
Opozycja, w tym politycy Prawa i Sprawiedliwości, zapowiedziała zaskarżenie działań Warszawy do sądów administracyjnych, argumentując, że prawo rodzinne należy do wyłącznej kompetencji państwa, a nie samorządów. Eksperci wskazują jednak, że podobne spory toczyły się już w innych krajach, np. w Niemczech czy Francji, gdzie ostatecznie zwyciężyła zasada równości wobec prawa.
Kontekst społeczny i prawny
Polska pozostaje jednym z nielicznych krajów Unii Europejskiej, które nie uznają związków jednopłciowych w żadnej formie. Według danych Eurobarometru z 2023 roku, 67% Polaków popiera wprowadzenie jakiejś formy legalizacji związków partnerskich, choć tylko 41% opowiada się za pełnym równouprawnieniem małżeńskim. Sprawa Trojanów może stać się katalizatorem szerszej debaty publicznej i przyspieszyć prace nad projektami ustaw, które od lat tkwią w Sejmie.
Wicepremier Gawkowski zapowiedział, że w ciągu najbliższych 30 dni przedstawi harmonogram działań administracyjnych, które umożliwią transkrypcję zagranicznych aktów małżeństw. – Licznik bije, a my nie możemy pozwolić, by czas działał na niekorzyść obywateli – podsumował.
Foto: images.pexels.com
Źródło: wyborcza.pl