Wiceminister Sławomir Pałka otworzył w Poznaniu międzynarodową konferencję o sprawiedliwości naprawczej

Międzynarodowa debata o sprawiedliwości naprawczej w Poznaniu

11 czerwca 2026 roku wiceminister sprawiedliwości Sławomir Pałka zainaugurował w Poznaniu 13. Międzynarodową Konferencję „Echoes of Restorative Encounters”. To jedno z kluczowych europejskich wydarzeń poświęconych sprawiedliwości naprawczej, które zgromadziło około 325 ekspertów z 36 krajów. Uczestnicy reprezentowali świat nauki, wymiar sprawiedliwości, organizacje społeczne oraz administrację publiczną.

Cel konferencji

Tegoroczne spotkanie skupiło się na roli sprawiedliwości naprawczej we współczesnym systemie prawnym. Głównym celem była wymiana doświadczeń oraz poszukiwanie skutecznych rozwiązań wspierających osoby pokrzywdzone przestępstwem, wzmacniających odpowiedzialność sprawców i pomagających naprawiać skutki przestępstw. Uczestnicy dyskutowali również o praktycznym zastosowaniu tych rozwiązań w wymiarze sprawiedliwości i politykach publicznych.

Organizatorzy i patronat

Konferencję zorganizowało European Forum for Restorative Justice (EFRJ) we współpracy z Uniwersytetem SWPS (Wydział Psychologii i Prawa) oraz European Mediation Institute. Wydarzenie odbyło się pod patronatem Prezydenta Miasta Poznania i było wspierane przez program „Justice Programme” Komisji Europejskiej.

Czym jest sprawiedliwość naprawcza?

Sprawiedliwość naprawcza koncentruje się na realnej naprawie szkód wyrządzonych przez przestępstwo oraz na odbudowie relacji międzyludzkich. Zakłada aktywny udział zarówno pokrzywdzonego, jak i sprawcy w procesie. Dzięki temu ofiara otrzymuje zadośćuczynienie, a sprawca uczy się brać odpowiedzialność za swoje czyny. W praktyce realizowana jest poprzez mediację, działania resocjalizacyjne i programy wspierające dialog. Stanowi ważne uzupełnienie tradycyjnego wymiaru sprawiedliwości, wzmacniając pozycję pokrzywdzonych i pomagając ograniczać społeczne skutki przestępczości.

Wypowiedź wiceministra

Otwierając konferencję, wiceminister Sławomir Pałka podkreślił, że skuteczny wymiar sprawiedliwości powinien dostrzegać nie tylko naruszenie prawa, ale także potrzeby osób dotkniętych skutkami przestępstwa. „W centrum wymiaru sprawiedliwości zawsze znajduje się człowiek. Człowiek, który doznał krzywdy. Człowiek, który ponosi odpowiedzialność za swoje czyny. Rodziny, społeczności lokalne i instytucje, które mierzą się ze skutkami przestępstwa” – powiedział Pałka. Wiceminister wskazał, że sprawiedliwość naprawcza pozwala spojrzeć na przestępstwo w szerszej perspektywie, uwzględniającej skutki społeczne i potrzebę odbudowy relacji. „Przestępstwo nie jest wyłącznie naruszeniem przepisu prawa. Jest również naruszeniem relacji społecznych, poczucia bezpieczeństwa i zaufania. Współczesny wymiar sprawiedliwości powinien nie tylko reagować na naruszenie norm, lecz także – tam, gdzie jest to możliwe – wspierać proces naprawienia szkody i odbudowy więzi” – dodał.

Sprawiedliwość naprawcza jako uzupełnienie systemu

Przedstawiciel resortu sprawiedliwości zaznaczył, że sprawiedliwość naprawcza nie stanowi alternatywy dla odpowiedzialności karnej, lecz ważne uzupełnienie funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. „Widzimy ją jako ważne uzupełnienie systemu prawa karnego, wzmacniające pozycję pokrzywdzonych, wspierające odpowiedzialność sprawców i budujące większe zaufanie obywateli do instytucji państwa. W Polsce od wielu lat rozwijamy instrumenty służące realizacji tych celów. Dotyczy to zarówno mediacji w sprawach karnych, działalności kuratorów sądowych, programów realizowanych przez Służbę Więzienną, jak również działań edukacyjnych i szkoleniowych skierowanych do przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości” – powiedział Pałka.

Znaczenie dla Polski i Europy

Konferencja trwała do 13 czerwca i była jednym z najważniejszych międzynarodowych forów wymiany wiedzy i doświadczeń w obszarze sprawiedliwości naprawczej. Dla Polski wydarzenie miało szczególne znaczenie jako platforma prezentacji krajowych doświadczeń, wymiany dobrych praktyk oraz wzmacniania współpracy międzynarodowej w polityce sprawiedliwości. Spotkanie w Poznaniu potwierdziło rosnące znaczenie sprawiedliwości naprawczej w europejskiej debacie o przyszłości wymiaru sprawiedliwości. „W czasach rosnących wyzwań społecznych szczególnego znaczenia nabiera budowanie zaufania do instytucji publicznych. Sprawiedliwość naprawcza pokazuje, że skuteczna reakcja na przestępstwo może oznaczać nie tylko wymierzenie kary, ale także wsparcie osób pokrzywdzonych, przyjęcie odpowiedzialności przez sprawcę i odbudowę relacji społecznych” – podsumował wiceminister.

Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości

Fot. gov.pl