Nadpłata składki zdrowotnej – co musisz wiedzieć?
Przedsiębiorcy, którzy w 2025 roku opłacili zbyt wysoką składkę zdrowotną, muszą pamiętać o jednym ważnym szczególe: pieniądze nie wrócą automatycznie na konto. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) wypłaci nadpłatę tylko tym, którzy do 1 czerwca 2026 roku złożą odpowiedni wniosek. Jeśli tego nie zrobią, środki zostaną zaliczone na poczet przyszłych składek lub – w przypadku braku zaległości – przepadną na rzecz Funduszu Zdrowia.
Krok po kroku: jak odzyskać nadpłatę?
Aby skutecznie ubiegać się o zwrot, należy:
- Sprawdzić wysokość nadpłaty – dostępną w systemie PUE ZUS lub w dokumentacji księgowej.
- Wypełnić wniosek RZS (Rozliczenie Składki Zdrowotnej) – dostępny w placówkach ZUS oraz online.
- Złożyć wniosek osobiście, listownie lub przez PUE ZUS – najpóźniej do 31 maja 2026 roku.
- Poczekać na decyzję ZUS – zwrot następuje w ciągu 30 dni od rozpatrzenia wniosku.
„ZUS nie informuje płatników o nadpłacie – to obowiązek przedsiębiorcy, by samodzielnie monitorować swoje rozliczenia” – podkreśla ekspert ds. ubezpieczeń społecznych, dr Krzysztof Nowak z Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.
Dlaczego termin jest kluczowy?
Zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, wniosek o zwrot nadpłaty składki zdrowotnej można złożyć wyłącznie w ciągu 12 miesięcy od końca roku podatkowego, w którym powstała nadpłata. W przypadku nadpłaty za 2025 rok termin upływa z dniem 31 grudnia 2026 roku, ale ZUS zaleca złożenie wniosku do 1 czerwca 2026 roku, aby uniknąć opóźnień w wypłacie. Po tym terminie środki są automatycznie przeznaczane na pokrycie bieżących składek lub – jeśli nie ma zaległości – przepadają na rzecz Narodowego Funduszu Zdrowia.
Kto może ubiegać się o zwrot?
Prawo do zwrotu nadpłaty przysługuje przede wszystkim przedsiębiorcom rozliczającym się na zasadach ogólnych (skala podatkowa) oraz liniowym, którzy w danym roku osiągnęli niższy dochód niż zakładali, a tym samym opłacili wyższe składki. W praktyce najczęściej dotyczy to osób, które zmieniły formę opodatkowania w trakcie roku lub zakończyły działalność gospodarczą. Według danych ZUS, w 2024 roku z nadpłaty skorzystało około 120 tysięcy przedsiębiorców, a średnia kwota zwrotu wyniosła 1 450 zł.
Jakie dokumenty są potrzebne?
Do wniosku RZS należy dołączyć:
- kopię zeznania podatkowego za rok, w którym powstała nadpłata (np. PIT-36, PIT-36L),
- potwierdzenie wpłaty składek (np. wyciąg bankowy lub historia przelewów),
- w przypadku zmiany formy opodatkowania – dodatkowe oświadczenie.
Warto też pamiętać, że wniosek można złożyć przez pełnomocnika – wtedy konieczne jest dołączenie pełnomocnictwa w formie pisemnej lub elektronicznej.
Co zrobić, jeśli termin minął?
Jeśli przedsiębiorca nie złoży wniosku w terminie, nadpłata zostanie automatycznie zaliczona na poczet przyszłych składek zdrowotnych. W przypadku braku zaległości środki pozostają na koncie ZUS i mogą być wykorzystane tylko na cele związane z ubezpieczeniem zdrowotnym. Nie ma możliwości odzyskania ich w gotówce po upływie terminu. Dlatego eksperci radzą, by regularnie sprawdzać stan rozliczeń w PUE ZUS i nie odkładać formalności na ostatnią chwilę.
Więcej informacji można znaleźć na stronie Bankier.pl.
Foto: images.pexels.com
Źródło: bankier.pl
