Wyniki wyborów parlamentarnych na Węgrzech, które zakończyły się porażką dotychczasowego premiera Viktora Orbána, wywołały zaskakująco różne reakcje po obu stronach amerykańskiej sceny politycznej. Podczas gdy środowiska związane z byłym prezydentem Donaldem Trumpem zachowują wymowne milczenie, byli przywódcy Partii Demokratycznej nie kryją zadowolenia z wyniku opozycji.
Milczenie obozu MAGA
Jak zauważają analitycy, kluczowe postacie ruchu MAGA, w tym sam Donald Trump oraz senator J.D. Vance, dotychczasowy sojusznik węgierskiego premiera, nie skomentowali publicznie porażki Orbána. To wyraźny kontrast w stosunku do ich wcześniejszych, entuzjastycznych wypowiedzi wspierających węgierskiego lidera. Milczenie to interpretowane jest jako wyraz zakłopotania po niepowodzeniu polityka, którego często stawiano za wzór „nie-liberalnej demokracji” i sojusznika w walce z „głębokim państwem”.
Głos byłych demokratycznych przywódców
Zupełnie inny ton przyjęli przedstawiciele amerykańskiej lewicy. Były prezydent Barack Obama w swoim oświadczeniu podkreślił znaczenie tego wyniku nie tylko dla Węgier, ale dla całej Europy Środkowej, wspominając przy tym m.in. o Polsce. Jego zdaniem zwycięstwo ruchu Petera Magyara pokazuje, że „obywatele mogą odzyskać kontrolę nad swoją demokracją”. Podobne komentarze pojawiły się wśród liberalnych komentatorów, którzy widzą w węgierskich wyborach precedens i nadzieję dla innych krajów regionu, gdzie rządzą ugrupowania o autorytarnych skłonnościach.
Implikacje dla polityki zagranicznej USA
Ta rozbieżność w reakcjach odzwierciedla głębszy podział w amerykańskim podejściu do polityki zagranicznej. O ile administracje demokratyczne tradycyjnie kładą nacisk na wartości demokratyczne i praworządność, o tyle frakcja republikańska skupiona wokół Trumpa preferuje transakcyjne relacje z silnymi przywódcami, niezależnie od ich wewnętrznej polityki. Przyszła reakcja Waszyngtonu na nowy rząd w Budapeszcie będzie więc w dużym stopniu zależała od wyniku nadchodzących wyborów prezydenckich w USA.
Eksperci wskazują również, że cisza ze strony Trumpa i jego otoczenia może wynikać z niechęci do komentowania porażki sojusznika w przededniu własnej kampanii. Jednocześnie sukces opozycji na Węgrzech stał się ważnym argumentem w rękach amerykańskiej centrolewicy, która podnosi go jako dowód na to, że fala populizmu w Europie może zostać powstrzymana.
Wybory na Węgrzech pokazują, że nawet po latach dominacji jednej partii, społeczeństwo może dokonać zmiany. To ważna lekcja dla całego regionu – stwierdził w komentarzu dla mediów anonimowy doradca byłej administracji.
Kolejne tygodnie pokażą, czy amerykańskie milczenie będzie trwało, czy też nowa sytuacja geopolityczna zmusi obie strony do bardziej zdecydowanych deklaracji wobec zmieniającej się mapy politycznej Europy.
Foto: images.pexels.com