Bruksela bada majątek premiera Czech. Holding Agrofert traci unijne fundusze

Komisja Europejska żąda wyjaśnień

Komisja Europejska skierowała do rządu Czech oficjalne pismo, w którym domaga się szczegółowych informacji na temat sposobu rozwiązania przez premiera Andreja Babisza potencjalnego konfliktu interesów. Sprawa dotyczy jego holdingu Agrofert, który od lat korzysta z unijnych dotacji. Bruksela wstrzymała refundacje dla spółek należących do grupy, co może mieć poważne konsekwencje finansowe.

Reakcja premiera

Premier Babisz podczas wtorkowej konferencji prasowej zapewnił, że podjął w tej sprawie działania wykraczające poza wymogi czeskiego i europejskiego prawa. Jak argumentował, przekazał udziały w holdingu do funduszu powierniczego, co – według niego – powinno wykluczyć zarzuty o konflikt interesów. Jednak zdaniem ekspertów takie rozwiązanie nie jest wystarczające, ponieważ Babisz wciąż może wywierać wpływ na zarządzanie spółkami.

Kontekst sprawy

Sprawa Babisza nie jest odosobniona. W ostatnich latach KE baczniej przygląda się sytuacjom, w których politycy łączą funkcje publiczne z prywatnym biznesem. Przykładem może być chociażby sprawa byłego premiera Słowacji Roberta Fico, który również był podejrzewany o wykorzystywanie stanowiska do promowania własnych interesów gospodarczych. W obu przypadkach kluczową rolę odgrywają unijne regulacje dotyczące zamówień publicznych i dotacji.

Skutki dla Czech

Wstrzymanie refundacji dla holdingu Agrofert może wpłynąć na czeską gospodarkę, ponieważ grupa ta jest jednym z największych pracodawców w kraju. Według danych z 2025 roku Agrofert zatrudniał około 33 tys. osób, a jego roczne przychody przekraczały 5 miliardów euro. Ewentualna utrata unijnych funduszy może zmusić holding do redukcji zatrudnienia lub ograniczenia inwestycji, co odczują przede wszystkim regiony, w których spółki są głównymi pracodawcami.

Stanowisko ekspertów

Według analityków z czeskiego Instytutu Spraw Publicznych, decyzja KE może być precedensem dla innych państw członkowskich. „Unia Europejska coraz bardziej rygorystycznie podchodzi do kwestii konfliktu interesów, zwłaszcza w krajach, gdzie politycy są jednocześnie właścicielami dużych przedsiębiorstw” – zauważa politolog Martin Konečný. Jego zdaniem, jeśli Babisz nie przedstawi wiarygodnych dowodów na oddzielenie majątku od wpływów politycznych, może to skutkować długotrwałym sporem sądowym.

„Premier Babisz musi udowodnić, że jego fundusz powierniczy działa niezależnie. W przeciwnym razie Bruksela może zażądać zwrotu już wypłaconych dotacji” – podkreśla Konečný.

Co dalej?

Rząd w Pradze ma 30 dni na udzielenie odpowiedzi na pismo KE. Jeśli wyjaśnienia okażą się niewystarczające, Komisja może wszcząć formalne postępowanie, które może zakończyć się nałożeniem sankcji finansowych. Sprawa ta będzie również uważnie obserwowana przez opozycję, która od dawna zarzuca Babiszowi instrumentalne traktowanie urzędu premiera dla prywatnych korzyści.

Foto: images.pexels.com

Źródło: bankier.pl