W dniu 4 sierpnia 2026 roku Rada Ministrów zatwierdziła projekt ustawy o środkach ograniczających, przygotowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Nowe przepisy mają na celu uporządkowanie i ujednolicenie zasad stosowania sankcji zarówno unijnych, jak i krajowych w Polsce. Dotychczas regulacje były rozproszone w wielu aktach prawnych, co sprawiało trudności interpretacyjne, zwłaszcza dla przedsiębiorców.
Kluczowe zmiany
Ustawa wprowadza jasny podział kompetencji między organami państwa oraz zasady ich współpracy. Ma charakter horyzontalny, co oznacza, że obejmie wszystkie obecne i przyszłe unijne reżimy sankcyjne (obecnie ponad 40). Dzięki temu zmiany w unijnych sankcjach nie będą wymagały każdorazowej nowelizacji polskiego prawa.
Projekt przewiduje również krajowe środki ograniczające, które będą stosowane wobec osób i podmiotów z listy prowadzonej przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Mogą to być m.in. zamrożenie aktywów, zakaz udostępniania środków, uznanie pobytu cudzoziemca za niepożądany czy wykluczenie z postępowań o zamówienia publiczne.
Nowa przesłanka FIMI
Nowością jest wprowadzenie przesłanki FIMI (Foreign Information Manipulation and Interference), która pozwoli na wpisanie na listę sankcyjną osób lub podmiotów wspierających obcą ingerencję i manipulację w środowisku informacyjnym, jeśli zagraża to bezpieczeństwu narodowemu.
Kary i koordynacja
Ustawa zaostrza odpowiedzialność karną za naruszanie sankcji – m.in. za udostępnianie majątku objętym sankcjami, niezamrożenie środków, ukrywanie majątku czy nielegalny obrót towarami. W najpoważniejszych przypadkach grozić będzie kara do 12 lat pozbawienia wolności. Przewidziano także administracyjne kary pieniężne.
Przy Ministrze Spraw Zagranicznych powstanie Zespół ds. Środków Ograniczających, który będzie koordynował działania organów i wymianę informacji. Minister Funduszy i Gospodarki zajmie się współpracą z przedsiębiorcami i systemem informacji o wpływie sankcji na gospodarkę. Ustawa wejdzie w życie po 30 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
